Kuşadası'nda ergen psikoloğu arayan ebeveynler ve doğrudan destek almak isteyen gençler için bu sayfayı hazırladım. Ben Psikolog Fatma Burcu Çeçe; 14-24 yaş aralığındaki ergen ve genç yetişkinlerle, öğrenci koçluğu eğitimimin de katkısıyla çalışıyorum. Görüşmeler Kuşadası merkezli olarak görüntülü yapılıyor.
Ergenlik, kişinin kendini yeniden tanımladığı bir dönem. Bu dönemde kapanan kapılar, kısalan cümleler ya da aniden değişen ruh hâlleri çoğu zaman bir sorunun değil, bir geçişin işaretidir. Ne zaman destek almanın anlamlı olduğunu ise günlük işleyişteki bozulma belirler: uyku, okul, arkadaşlık ve iştah.
Hangi konularda çalışıyoruz?
- Sınav kaygısı, ders çalışma düzeni kuramama, erteleme
- Akran ilişkileri, dışlanma, sosyal ortamlarda zorlanma
- Kendine güven, beden algısı ve öz-değer konuları
- Aile içi gerilim, ebeveynle iletişimin kopması
- Öfke patlamaları ve duyguları düzenlemekte zorlanma
- Kimlik ve gelecek kaygısı: bölüm seçimi, kariyer, ayrı eve çıkma
- Kayıp, ayrılık ya da zorlayıcı bir olay sonrası uyum güçlüğü
Süreç nasıl işler?
-
Ebeveynle ön görüşme
18 yaş altındaki danışanlarda süreç genellikle ebeveynle kısa bir görüşmeyle başlar. Amaç, gencin geçmişini ve ailenin gözlemlerini almak; ardından odak gence geçer.
-
Gençle tanışma
İlk görüşmede acele etmem. Gencin buraya kendi isteğiyle mi geldiğini, neyi konuşmak istediğini ve neyi konuşmak istemediğini birlikte netleştiririz. Zorla sürdürülen bir süreç işe yaramaz.
-
Gizlilik çerçevesinin kurulması
Gençle konuşulanların ne kadarının aileyle paylaşılacağı en başta, herkesin önünde konuşulur. Bu çerçeve olmadan güven kurulmaz; kurulduktan sonra da titizlikle korunur.
-
Çalışma
Konuya göre bilişsel davranışçı terapi araçları, çözüm odaklı görüşme teknikleri ya da öğrenci koçluğu yöntemleri kullanılır. Sınav kaygısında çalışma planı, akran ilişkilerinde sosyal beceri odaklı ilerleriz.
-
Aileyle ara görüşmeler
Belirli aralıklarla ebeveynlerle görüşerek sürecin genel gidişatını paylaşırım. Bu görüşmelerde gencin özel paylaşımları değil, ailenin nasıl destek olabileceği konuşulur.
Çocuğum gelmek istemiyor, ne yapmalıyım?
Bu çok sık karşılaşılan bir durum. Zorlayarak getirilen bir genç görüşmeye kapalı gelir; bu da hem zaman hem güven kaybıdır. Böyle durumlarda önce ebeveynle çalışmayı öneriyorum: evdeki iletişim biçimi değiştiğinde gencin tutumu da çoğu zaman yumuşuyor.
Bir diğer yol, gence seçenek sunmaktır: bir görüşmeye katılıp devam edip etmeyeceğine kendisinin karar vereceğini bilmek, çoğu genç için kapıyı aralar.
Sınav kaygısıyla çalışma
Sınav kaygısında iki ayrı mesele vardır: kaygının kendisi ve çalışma düzeni. Yalnızca çalışma programı kurmak, kaygı yüksekse işe yaramaz; yalnızca kaygıyla çalışmak da düzensizlik sürüyorsa yetersiz kalır. Bu yüzden ikisini birlikte ele alırım.
Kaygı tarafında nefes ve dikkat düzenleme çalışmaları, sınava dair felaket senaryolarının gözden geçirilmesi; düzen tarafında gerçekçi hedefler, mola planı ve erteleme döngüsünün kırılması üzerinde durulur. Öğrenci koçluğu eğitimim bu ikinci kısımda yapılandırılmış bir çerçeve sağlıyor.
Ebeveyn olarak ben ne yapabilirim?
Ergenle iletişimde en sık rastladığım tıkanma, sorularla açılmaya çalışmaktır. "Nasıl geçti, ne yaptın, neden öyle yaptın" dizisi genci kapatır. Bunun yerine yan yana geçirilen, soru sorulmayan zamanlar kapıyı daha çok açar.
İkinci nokta, duyguyu düzeltmeye çalışmadan önce onaylamaktır. "Üzülecek bir şey yok" cümlesi iyi niyetle kurulur ama gencin duygusunu geçersiz kılar. "Bu gerçekten can sıkıcıymış" demek, çoğu zaman konuşmanın devamını getirir.
Ara görüşmelerde bu tür somut önerileri ailenin kendi diline uygun biçimde birlikte çalışıyoruz.
Küçük bir ilçede ergen olmak
Kuşadası gibi herkesin birbirini tanıdığı bir yerde büyümenin kendine has zorlukları var. Okulda yaşanan bir olay aynı akşam mahallede konuşuluyor; bu da gençlerin hata yapma ve kendini deneme alanını daraltıyor. Danışanlarımın sıkça dile getirdiği cümle şu: "Burada her şey duyuluyor."
Buna bir de sezon etkisi ekleniyor. Yaz aylarında ilçenin nüfusu katlanıyor, sosyal çevre hızla değişiyor; eylülde ise ortam birden sakinleşiyor. Bu iniş çıkış, özellikle aidiyet duygusunu yeni kuran gençlerde dalgalanma yaratabiliyor. Görüşmelerde bu ortamın gerçekliğini yok saymadan, gencin kendi ölçütlerini kurmasına alan açıyoruz.
Gizlilik nasıl işliyor?
Gencin görüşmede paylaştıkları gizlidir. Ailenin bilmesi gereken tek durum, gencin kendisi veya bir başkası için yaşamsal risk oluşturan bir hâlin varlığıdır; bu istisna en baştan hem gence hem aileye açıkça söylenir. Bunun dışında paylaşım, gencin bilgisi ve onayıyla yapılır.
Sık sorulan sorular
Kaç yaş aralığıyla çalışıyorsunuz?
14-24 yaş aralığındaki ergen ve genç yetişkinlerle çalışıyorum. 18 yaş altındaki danışanlar için veli onayı gerekiyor.
Görüşmelere ben de katılabilir miyim?
İlk görüşme ve belirli aralıklarla yapılan ara görüşmeler ebeveynlerle yapılır. Gencin bireysel görüşmeleri ise ona ayrılmış alandır.
Sınav dönemine az kaldı, geç mi kaldık?
Hayır. Kısa sürede yapılabilecek çok şey var: kaygıyı düşüren teknikler ve kalan zamanın gerçekçi planlanması. Kısa süreli çözüm odaklı çalışma bu dönemlerde işlevli oluyor.
Çocuğumun telefonunu/oyununu nasıl sınırlayacağım?
Sınır koymak, tek başına yasak koymaktan farklıdır. Ara görüşmelerde, evde uygulanabilir ve gencin de dâhil olduğu bir çerçeve kurmayı birlikte çalışıyoruz.
Online görüşme ergenler için uygun mu?
Genellikle evet; birçok genç ekran üzerinden konuşmayı daha rahat buluyor. Önemli olan gencin evde kesintiye uğramayacağı, kapısını kapatabileceği bir alanının olması.
Gencim görüşmede hiç konuşmazsa ne olur?
Sessizlik de bir iletişimdir ve ilk görüşmelerde olağandır. Konuşmayı zorlamak yerine, gencin kendi hızında açılmasına alan açıyorum; çoğu genç ikinci veya üçüncü görüşmede gündemini kendisi getiriyor.
Kaç görüşme gerekir?
Sınav kaygısı gibi odaklı konularda birkaç görüşme yeterli olabilir. Kimlik, aile içi gerilim ya da uzun süredir devam eden zorlanmalarda süreç daha uzun sürer; ilk değerlendirmenin ardından çerçeveyi birlikte konuşuruz.
Randevu nasıl alınır?
Randevu sayfasından hizmeti, günü ve saati seçip iletişim bilgilerinizi bırakmanız yeterli. Talebiniz 24 saat içinde teyit edilir.
Gencinizle birlikte bir adım atmak isterseniz
Uygun günleri görün, size uyan saati seçin. Talebinizi 24 saat içinde teyit ediyorum.