Online terapi, görüşmelerin görüntülü bağlantı üzerinden yürütüldüğü çalışma biçimidir. Ben Psikolog Fatma Burcu Çeçe; Kuşadası merkezli çalışıyorum ve görüşmelerimin büyük bölümünü online yapıyorum. Bu sayfada online görüşmenin nasıl işlediğini, kimler için uygun olup kimler için olmadığını, teknik olarak nelere ihtiyacınız olduğunu ve yurt dışından nasıl katılabileceğinizi anlattım.
Görüntülü görüşme, danışmanlığı coğrafyadan bağımsız hâle getirir. Kuşadası, Söke, Selçuk, Davutlar ve Didim çevresinden ya da yurt dışından bağlanan danışanlarla aynı çerçevede çalışıyorum: aynı düzen, aynı süreklilik, aynı gizlilik.
Online çalışmayı bir ikinci seçenek olarak görmüyorum; kendi başına bir görüşme biçimi. Bazı danışanlar için yüz yüze görüşmeden daha sürdürülebilir oluyor, bazı durumlar içinse uygun değil. Bu sayfayı, kararı bilerek verebilmeniz için yazdım.
Online görüşme kimler için uygun?
- Şehir dışında ya da yurt dışında yaşayan, Türkçe bir psikologla çalışmak isteyenler
- Yoğun çalışma temposu nedeniyle yola zaman ayıramayanlar
- Küçük çocuğu olan ve evden ayrılması zor olan ebeveynler
- Hareket kısıtı olan ya da ulaşımı zor olan danışanlar
- Sık seyahat eden, düzenli olarak aynı şehirde bulunmayanlar
- Terapiye başlamayı düşünen ama ilk adımı kendi tanıdık alanından atmak isteyenler
- Farklı şehirlerde yaşayan ve aynı görüşmeye katılmak isteyen çiftler ve aileler
- Yüz yüze başladığı süreci şehir değiştirdiği için yarıda bırakmak istemeyenler
- Turizm sezonunda çalışma saatleri değişen ve sabit bir güne bağlı kalamayanlar
Online görüşme nasıl yapılır?
-
Randevu
Randevu sayfasındaki takvimden uygun günü ve saati seçersiniz. Randevu Doktortakvimi üzerinden oluşturulur; onay ve hatırlatma bildirimleri size oradan iletilir.
-
Bağlantının iletilmesi
Görüşme öncesinde görüntülü görüşme bağlantısı e-posta ile size ulaşır. Herhangi bir program satın almanız ya da ücretli bir üyelik açmanız gerekmez.
-
Görüşme öncesi hazırlık
Görüşmeden beş dakika önce sessiz, kesintiye uğramayacağınız bir alana geçin ve kamerayla mikrofonu bir kez deneyin. Kulaklık kullanmanız hem ses kalitesini hem mahremiyeti belirgin biçimde artırır.
-
Görüşme
Görüşme, yüz yüze bir seansla aynı çerçevede ilerler. Bağlantı kopması gibi teknik bir sorun olursa, önceden konuştuğumuz yedek iletişim yolundan devam ederiz.
-
Sonrası
Görüşme sonrasında kendinize birkaç dakika ayırmanızı öneririm. Doğrudan bir toplantıya ya da yoğun bir işe geçmemek, konuşulanların oturması için yardımcı olur.
Online terapi yüz yüze kadar etkili mi?
Birçok konuda yapılan araştırmalar, görüntülü yürütülen psikoterapinin yüz yüze görüşmeye yakın etkinlikte olabildiğini gösteriyor. Kaygı, depresif duygudurum, ilişki sorunları ve travma çalışmaları online yürütülebilen alanların başında geliyor.
Etkiyi belirleyen asıl unsur, ekranın kendisi değil; kurulan terapötik ilişki ve görüşmenin düzenliliği. Kesintiye uğramayan, mahremiyeti korunan bir ortamdan bağlanabiliyorsanız online çalışma güçlü biçimde ilerleyebilir.
Pratikte gördüğüm en belirgin fark, sürekliliğin kolaylaşması. Yol, trafik ve hava koşulları devreden çıkınca görüşmelerin iptal edilme ihtimali azalıyor; düzenli devam eden bir süreç ise tek tek seansların kendisinden daha belirleyici oluyor.
Bununla birlikte online çalışma her durum için uygun değildir. Bu sınırı bir sonraki başlıkta açıkça yazdım; ilk görüşmede de birlikte değerlendiririz.
Online görüşme kimler için uygun değil?
Bazı tablolar uzaktan çalışmaya uygun değildir: akut kriz halleri, kendine zarar verme düşüncesinin yoğunlaştığı dönemler, yakın takip gerektiren durumlar ve madde kullanımının belirgin biçimde eşlik ettiği tablolar. Bu durumlarda yüz yüze hizmet ve tıbbi destek önceliklidir.
Böyle bir tablo görürsem bunu açıkça söyler ve uygun bir yönlendirme yaparım. Bu bir reddetme değil; doğru desteğin doğru yerden alınması meselesidir.
Resmî tanı, rapor, ilaç düzenlemesi ya da bir kuruma sunacağınız belge gerekiyorsa bunları psikiyatri hekiminden almanız gerekir; psikolog olarak ben sağlayamam. Görüşmelerimiz bu tür bir sürecin yerine geçmez, yanında yürüyebilir.
Bir de pratik bir sınır var: görüşme boyunca mahremiyetinizi koruyabileceğiniz bir alan bulamıyorsanız online çalışma zorlanır. Söylemek istediğinizi söyleyemediğiniz bir ortamda görüşmenin verimi düşer. Böyle bir durumda önce ortamı konuşur, birlikte bir çözüm arar, bulamazsak yüz yüze görüşmeyi değerlendiririz.
Teknik olarak neye ihtiyacınız var?
İhtiyacınız olan şey sade: kamerası ve mikrofonu çalışan bir telefon, tablet ya da bilgisayar; sabit bir internet bağlantısı ve mümkünse kulaklık. Görüşmeler tarayıcı üzerinden yapılabildiği için ayrıca bir program kurmanız gerekmez.
İnternet hızının çok yüksek olması gerekmiyor; görüntülü görüşme için birkaç Mbit genellikle yeterli. Bağlantınız zayıflarsa kamerayı kapatıp sesle devam etmek ya da mobil veriye geçmek çoğu zaman sorunu çözüyor. Bunu görüşmenin ortasında konuşmak zorunda kalmamak için, ilk görüşmede yedek bir iletişim yolu belirliyoruz.
Kulaklık, listenin en gözden kaçan ama en işe yarayan parçası. Hem sesimi daha net duymanızı sağlıyor hem de konuştuklarımızın odadaki başka birine ulaşma ihtimalini ortadan kaldırıyor.
Görüşmeden beş dakika önce bağlantıyı açıp kamera ve mikrofonu denemek, ilk dakikaların teknik telaşla geçmesini önler. Bu küçük alışkanlık kısa sürede kendiliğinden yerleşiyor.
Görüşme için ortamı hazırlamak
Asıl belirleyici olan cihaz değil, mekân. Kapısını kapatabileceğiniz, görüşme boyunca kimsenin girmeyeceği bir oda ideal. Evde uygun alan yoksa park hâlindeki aracınızın içi ya da evin en sakin olduğu saat de çalışıyor; önemli olan konuşurken kendinizi kısıtlanmış hissetmemeniz.
Işık basit ama fark yaratan bir ayrıntı: yüzünüze gelen ışık, arkanızdan gelenden daha iyi çalışır. Pencereye sırtınızı dönerseniz ekranda karanlık bir siluet olarak görünürsünüz; pencereyi karşınıza almak yeterli.
Cihazı elde tutmak yerine sabitlemenizi öneririm. Sallanan bir kamera hem sizi hem beni yoruyor; ayrıca yüzünüzün kadrajda kalması, beden dilinin sürecin parçası olarak kalabilmesi için önemli.
Son olarak bildirimler. Telefonu sessize almak, bilgisayarda bildirim uyarılarını kapatmak ve görüşmenin öncesine ve sonrasına onar dakika bırakmak, oturumun verimini belirgin biçimde artırıyor.
Online EMDR, çift ve aile görüşmeleri
EMDR çalışması online olarak yürütülebilir; çift yönlü uyarım, ekran üzerinden takip edilen hareketler veya kulaklıkla dinlenen sesler aracılığıyla uygulanır. Ayrıntılar için EMDR sayfasına göz atabilirsiniz.
EMDR görüşmelerinde bağlantı kalitesi normalden biraz daha önemli, çünkü uyarımın kesintisiz izlenebilmesi gerekiyor. Bu tür görüşmeler için mümkünse güçlü ya da kablolu bir bağlantı öneriyorum; bağlantı sık kopuyorsa çalışmayı bölmek yerine görüşmeyi başka bir güne almak daha iyi sonuç veriyor.
Çift ve aile görüşmelerinde katılımcılar aynı ekrandan ya da farklı yerlerden bağlanabilir. Aynı evde yaşayan çiftlerin tek ekrandan bağlanması genellikle daha iyi çalışıyor; ikinizin de kadraja sığdığı bir düzen kurmak yeterli.
Farklı şehirlerde ya da farklı ülkelerde yaşayan aileler için online görüşme, yüz yüze bir araya gelmenin mümkün olmadığı durumlarda gerçek bir imkân. Ayrı ayrı bağlanıldığında herkesin kendi sessiz alanında olması, görüşmenin dengesi açısından önemli.
Yurt dışından online görüşme
Yurt dışında yaşayan danışanlarla düzenli olarak çalışıyorum. Randevu sayfasındaki saatler Türkiye saatine (TSİ) göredir; Orta Avrupa'da bir, İngiltere'de iki saat geride olduğunuz için akşamüstü saatleri çoğu zaman iki taraf için de uygun oluyor. Daha büyük saat farkı olan ülkelerde uygun bir aralığı birlikte belirliyoruz.
Ana dilde konuşabilmek, yurt dışından bağlanan danışanların en sık dile getirdiği fark. Duyguyu ikinci bir dile çevirirken kaybolan şey, bir süre sonra sürecin kendisini yavaşlatabiliyor.
Sınırlarımı burada da açıkça yazayım: Türkiye'de mezun olmuş ve Türkiye'de çalışan bir psikoloğum. Verdiğim hizmet Türkçe psikolojik danışmanlıktır; bulunduğunuz ülkenin sağlık sistemi içinde yürüyen bir tedavinin yerini almaz ve yerel sigortanız kapsamında değildir. İşvereninize ya da bir kuruma sunacağınız belgeleri bulunduğunuz ülkeden almanız gerekir.
Acil bir durumdaysanız Türkiye'deki numaraları değil, bulunduğunuz ülkenin acil hattını arayın: Avrupa Birliği ülkelerinde 112, İngiltere'de 999 ya da 112, ABD ve Kanada'da 911, Avustralya'da 000.
Gizlilik ve kayıt
Görüşmeler kaydedilmez. Paylaştığınız her şey meslek etiği kapsamında gizlidir ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Gizliliğin istisnası, yasal zorunluluk hâlleri ile kişinin kendisi veya bir başkası için yaşamsal risk oluşturan durumlardır.
Sizin de görüşmeyi kaydetmemenizi rica ediyorum; kayıt ihtimali, çalışmanın dayandığı güven ortamını zedeler. Bu, çift ve aile görüşmelerinde daha da önemli: taraflardan birinin kayıt aldığını düşünmesi, konuşmanın açıklığını tamamen ortadan kaldırıyor.
Randevu oluştururken verdiğiniz iletişim bilgileri yalnızca randevunun yürütülmesi için kullanılır. Görüşme içeriğine dair notlar randevu sisteminde tutulmaz; meslek etiğinin gerektirdiği biçimde ayrı saklanır.
İlk online görüşmede sık yapılan hatalar
En sık karşılaştığım durum, görüşmenin araya sıkıştırılması. İki toplantı arasına yerleştirilen bir seansta zihin bir sonraki işte kalıyor. Görüşmenin öncesine ve sonrasına onar dakika bırakmak, oturumun verimini belirgin biçimde artırıyor.
İkincisi mekân seçimi. Salonda, evdeki diğer kişilerin geçtiği bir alanda yapılan görüşmede kişi kendini kısıtlar; söylemek istediğini söylemez. Kapısı kapanan bir oda yoksa kulaklık kullanmak ve saati evin en sakin olduğu zamana almak işe yarıyor.
Üçüncüsü, ekranda kendi görüntüsünü izlemek. Çoğu uygulamada kendi küçük görüntünüzü gizleyebiliyorsunuz; bunu kapatmak dikkatin konuşulana dönmesini kolaylaştırıyor.
Dördüncüsü ise online görüşmeden baştan daha az şey beklemek. Nasılsa ekrandan diye başlanan bir süreç, çoğu zaman kendi kendini gerçekleştiren bir beklentiye dönüşüyor. Online görüşme de yüz yüze bir seans kadar ciddi bir çalışma; aynı düzen ve aynı süreklilik geçerli.
Sık sorulan sorular
Görüşme sırasında bağlantım koparsa ne olur?
İlk görüşmede yedek bir iletişim yolu belirliyoruz. Kısa kopmalarda yeniden bağlanılır; bağlantı sağlanamazsa görüşme telefonla tamamlanır veya uygun bir saate ertelenir.
Online görüşme için bir program indirmem gerekir mi?
Hayır. Görüşme bağlantısı tarayıcı üzerinden açılıyor; telefondan, tabletten ya da bilgisayardan ek bir kurulum yapmadan katılabilirsiniz.
Evde uygun bir alanım yok, ne yapabilirim?
Park hâlindeki aracınızın içi, sessiz bir ortak alan ya da kulaklıkla mahremiyetin sağlandığı bir oda çalışabilir. Görüşme saatini evin en sakin olduğu zamana almak da sık kullandığımız bir çözüm.
Yurt dışından katılabilir miyim?
Evet. Saat farkını dikkate alarak uygun bir zaman belirliyoruz. Randevu sayfasındaki saatler Türkiye saatine (TSİ) göredir; Avrupa'daki danışanlar için akşamüstü saatleri genellikle uygun oluyor.
Kamerayı açmak zorunda mıyım?
Görüntülü görüşmeyi öneriyorum çünkü beden dili sürecin parçası. Yine de ilk görüşmelerde zorlanıyorsanız bunu konuşabiliriz; bağlantı zayıfladığında da kamerayı kapatıp sesle devam edebiliriz.
Telefondan mı bilgisayardan mı katılmak daha iyi?
İkisi de olur; bilgisayar veya tablet, ekran büyüklüğü sayesinde biraz daha rahat bir görüşme sağlıyor. Telefon kullanacaksanız cihazı sabitlemenizi öneririm, elde tutulan kamera hem sizi hem beni yoruyor.
Online başlayıp yüz yüze devam edebilir miyim?
Evet. Görüşme biçimi süreç içinde değişebilir; ihtiyaç ve uygunluk durumuna göre birlikte karar veririz. Aynı şekilde yüz yüze başlayıp şehir değiştirdiğinizde online devam etmek de mümkün.
Görüşmeye geç kalırsam süre uzar mı?
Görüşme planlanan saatte başlar ve planlanan saatte biter; geç kalınan süre eklenemez, çünkü sonrasında başka bir danışan olabiliyor. Gecikeceğinizi bildirmeniz yeterli.
Randevumu iptal edebilir miyim?
Evet. Randevunuzdan en az 24 saat önce haber vermeniz hâlinde randevunuz iptal edilir veya uygun bir güne ertelenir. İptal ve erteleme işlemlerini randevu sayfasındaki takvim üzerinden de yapabilirsiniz.
Görüşme ücretini nasıl öğrenirim?
Güncel ücret bilgisini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşıyorum. Randevu oluşturmadan önce yazarak netleştirebiliriz.
Nerede olursanız olun başlayabilirsiniz
Uygun günleri takvimden görün, size en uygun saati seçin. Görüşmeye kendi sessiz alanınızdan katılabilirsiniz.